Dobbel & Componeer

In 1757 gaf Johann Philipp Kirnberger in Berlijn een spel uit: met één dobbelsteen en een tabel kon iedereen een menuet in elkaar zetten. Kort na Mozarts dood verscheen zo'n dobbelspel voor walsen met zijn naam erop; dat heeft hij waarschijnlijk niet zelf gemaakt. Wel bestaat er een blaadje in Mozarts eigen hand uit 1787 met een vergelijkbaar spelletje, met letters in plaats van dobbelstenen.

Dobbel & Componeer brengt dat idee naar de klas. Kies een niveau en een akkoordenschema, en gooi maat voor maat: de dobbelsteen kiest een motief dat past bij het akkoord van die maat. Daarna mag je zelf kiezen, vervangen en verplaatsen. Is het stuk dan van de dobbelsteen, of van jullie?

Groep 3 en 4 spelen één melodie met ta en ta-a. Vanaf groep 5 speelt een tweede groep mee met stampen en klappen, en in groep 7 en 8 gooi je met twee dobbelstenen, net als in de uitgave van rond 1793. De motieven volgen regels uit muziekonderzoek: op de zware tel een akkoordtoon, daartussen stapjes en omspelingen. Daardoor klinkt elke combinatie.

Wat je componeert staat in de link. Deel hem, of print de partituur en de motiefkaarten om met een echte dobbelsteen te spelen.

Boomwhackers: zes per melodiegroep (C, D, E, F, G en A; voor de blues D, E, F, G, A en hoge C, allemaal witte buizen). Speelt bij Meester een groep de tweede stem, dan heeft die E, F, G, A, B en hoge C. Kies je de blues in C, dan zijn er twee chromatische buizen nodig: C, Es, F, G, Bes en hoge C. Verder een digibord of laptop met geluid aan, en eventueel een echte dobbelsteen.

Deze app gebruikt het hele scherm en opent daarom in een nieuw tabblad.